2018(e)ko maiatzaren 30(a), asteazkena

ERREKAMARI

 
    Gaur goizean gure eskolako 5urte, 1. eta 2.mailako ikasleek Enkarni Genuaren ERREKAMARI antzezlana ikusteko aukera izan dute. Aspaldiko antzezlana izan arren, ikasleek oso gustora egon dira ipuinean erabat sartuta. Antzezlan hau EA21eko ekintzen barruan sartzen dugu eta errekak garbi mantentzearen garrantziaz ohartzen dira.













2018(e)ko maiatzaren 18(a), ostirala

UDAL FOROA


Gaur goizean EA21eko ordezkariak udaletxera jeitsi gara urte osoan egindako lanaren ONDORIOAK, KONPROMISOAK ETA PROPOSAMENAK alkateari aurkeztea. Aurten landu dugun gaia KLIMA ALDAKETA izan da eta alkateak esan digunez laister bidaliko digute gure proposamenen erantzuna. Borondate ona azaldu dute eta gure eskaerak betetzen saiatuko dira.








UDAL FOROAN EGINDAKO AURKEZPENA

2018(e)ko otsailaren 13(a), asteartea

Itsasoaren maila goraka.


Itsasoaren mailaren gorakadari buruzko 11 gertaera larri
Munduko itsas-mailak igotzen ari dira 3,4 milimetro urtero, iragan mendean gorakada hori batez-beste 1,4 milimetro/urteko zen bitartean. Soilik 80 urtean, itsasoa gaur baino 1,3 metro gorago egon liteke.
2018ko otsaileko ikerketa baten arabera itsasoaren mailak 7 zentimetro egin ditu gora azken 25 urteetan, eta gorakada areagotzen ari da. "Azelerazio horrek, batik bat Groenlandiaren eta Antartikaren urtze azkarrek eraginda, 2100. urterako itsasoaren igoera-maila bikoizteko ahalmena dauka (aurreikusitako 30 zentimetrotatik 60 zentimetro baino gehiagora), gorakada konstantea aurreikusten duten proiekzioekin alderatuta"azaldu dio CNN kateari Steve Nerem ikerlariak.
Ikerketak satelite bidezko irudiak erabili ditu, itsasaldien datuen ordez, itsaso-mailak neurtzeko. Irudiak zehatzagoak izan dira, itsaso erdiko mailak ere neurtu zituztelako.
Planetari eragiten dioten aldaketa horiek ulertzea zaila izan daiteke, ez bazara Miami, Maldivak edota Marshall Uharteak bezalako lekuetan bizi, toki horietan jada nabari baitira itsasoaren gorakadaren ondorioak. Baina hamarkada gutxi barru, arazoa saihestezina izango da itsasertzeko munduko hiri nagusietan, New Orleansetik, New York, Amsterdam, Calcuta, Bagkok eta Tokiora.
Denok dakigu zerk eragiten duen gorakada hori. Itsasoaren mailaren igoera klima-aldaketaren ondorio nabarmenetakoa da, gizakiak, itsasoko uraren hedapen termikoak eta urtzen diren glaziarrek eraginda. Nolanahi ere, askok urruneko arazo gisa ikusten du oraindik ere, ez dutelako ulertzen nola itsasoa munduko itsasertz ugari azkar irensten ari den. Eta gaur egun gizateriaren erdia baino gehiago itsasertzaren inguruko 60 kilometrotan bizi direnez, guztioi eragiten digun arazoa da.
Egoera ikuspegi pixkatekin behatzeko, hona hemen begirada sakonagoa arazoari buruz: Itsasoaren mailaren gorakadaren inguruan larritu beharko gintuzten 11 gertaera.
1.    Munduko itsas-mailak 200 mm egin du gora 1880. urteaz geroztik.
2.    Ez da soilik itsasoaren maila igotzen ari dela, baizik eta gorakada horren abiadura handitzen ari da.
3.    Munduak 3.000 urtean itsasoaren mailan izan duen gorakada handiena da.
4.    Uraren maila bertikalean igotzen den hazbete bakoitzeko, itsasoa 50 eta 100 hazbete artean sartzen da barnealdera.
5.    Hori dagoeneko makina bat uholde-arazo eragiten ari da mundu osoko itsasaldeko hainbat hiri handitan.
6.    Itsasoaren mailak beste 1,3 metro egin lezake gora datozen 80 urteetan.
7.    2100. urtean itsasoaren maila azpian egongo diren edo sarri uholdeak izango dituzten lekuetan 216 milioi lagun bizi dira gaur egun.
8.    Itsasoaren mailaren gorakadak edateko edota ureztatzeko ura kutsa dezake.
9.    Itsasertzean bizi diren landare eta animalien bizitza ere mehatxupean jar dezake
10.  Itsasertzeko hiri handietan uholdeek eragindako kalteek 1.000 milioi dolarreko kostua eragin lezakete urtero, hiriek egokitzeko neurriak hartzen ez baldin badituzte.
11.  Beranduegi da itsaso mailaren gorakada geldiarazteko, baina ez bizitzak salbatzeko.

2018(e)ko urtarrilaren 4(a), osteguna

1. Hiruhilabeteko BULETINA 2017-18



KLIMA ALDAKETA

Eskola Agenda 21. 2017-18


Sarrera
Klima aldaketa aurrez aurre ditugun ingurumen erronka premiazko eta konplexuenetako bat da, eta, beraz, bere biziko arreta eskatzen du gizarteko eragile ezberdinen aldetik.
NBEko Klima Aldaketari buruzko Gobernu arteko panelak (IPPC) argi eta garbi adierazi du XX. Mendearen erdialdetik gertatutako berokuntzak gizakion jardunak sortutako berotegi-efektuko gasen igorpenek eragindakoa dela.
Azken 150 urteetan, munduko tenperatura 0,8ºC inguru igo da, eta hazten jarraituko duela aurreikusten da. 2015. urtea orain arte erregistratu den urte beroena izan dela kontsideratzen da. Aldaketa hauen ondorioak nabariak dira eta hainbat sektoretan dute eragina, hala nola nekazaritza edo basogintza, energiaren ekoizpenean, turismoan edo orokorrean azpiegituretan.
Ondorioz, nazio mailako gobernu ezberdinek hainbat konpromiso hartu dituzte aldaketa honi aurre egiteko, bi alderdi nagusitan egituratuz: berotegi efektuko gas (BEG) emisioak murriztu edo arintzea, eta haien efektuetara egokitzea. Biak daude estuki lotuta eta osagarriak dira.
Hau guztia kontuan hartuz, eta gaiak duen garrantziaz jabetuz, 2017-18 ikasturtean Tolosaldea eskualdean Eskola Agenda 21 proiektuaren barnean “Klima aldaketa” gaia landuko dute ikastetxeetan.
Helburuak
Proiektu honen helburu orokorra izan beharko luke sarreran aipatutako egoera kontuan hartuz, klima aldaketaren zergatiak eta ondorioak ezagutu, eskualde honetan aurreikusten diren aldaketak aztertu eta aldaketa hauek ez gertatzeko edo arintzeko zein ekintza egin daitezken proposatu eta egoera berrira egokitzeko proposamenetan pentsatu.
Ondoren helburu zehatzagoak izan daitezkeenak zerrendatzen dira:
·         Eguraldia eta klimaren arteko ezberdintasuna
·         Egoera klimatikoak zer diren ezagutu eta konparatu, eta, klimaren garapena ezagutu
·         Klima aldaketaren kausak eta ondorioak ezagutu, baita hauek arintzeko ekintzak ere
·         Klimaren mekanismo erregulatzaileak ezagutu
·         Datuen bidez, klima aldaketari dagokionez, zein egoeran gauden ezagutu
·         Gizakiaren inpaktua ezagutu
·         Ezagutu klima aldaketari aurre egiteko dagoeneko dauden estrategia, plan, hitzarmen… munduan, estatuan, erkidegoan, zein eskualde mailan
·         Bakoitzaren ekintzak nolakoak diren baloratu eta aldaketa klimatikoan duen eragina aztertu
·         Etorkizuneko panorama aurreikusi
·         Klima aldaketari aurre egiteko ekintza plana diseinatu: ikastetxean, eskualdean, herrian, auzoan eta etxean, familiartean.